ايدهجكدر. هايدى أى مصيبت! او ترخيص و او آزاد ايتمك، سنڭ ألڭله اولسون، راضىيم. أگر بنم أمانت محافظهسنده و وظيفهپرورلگمى تجربه صورتنده سڭا أمر و إراده ايتمش، فقط سڭا تسليم اولمقلغمه إذن و رضاسى اولمازسه؛ بنم طاقتم يتدكجه، أمين اولميانه مالكمڭ أمانتنى تسليم ايتمهم!» دير.
ايشته بيڭدن بر نمونه اولارق، دهاىِ فلسفينڭ و هداىِ قرآنينڭ ويردكلرى درسلرڭ درجهلرينه باق. أوت ايكى طرفڭ حقيقتِ حالى سابقًا بيان ايديلن طرز ايله گيدييور. فقط هدايت و ضلالتده إنسانلرڭ درجهلرى متفاوتدر. غفلتڭ مرتبهلرى مختلفدر. هركس هر مرتبهده بو حقيقتى تماميله حسّ ايدهمز. چونكه غفلت، حسّى إبطال ايدييور. و بو زمانده اويله بر درجهده إبطالِ حسّ ايتمش كه، بو أليم ألمڭ آجيسنى أهلِ مدنيت حسّ ايتمييورلر. فقط حسّاسيتِ علميهنڭ تزايديله و هر گونده اوتوز بيڭ جنازهيى گوسترن موتڭ ايقاظاتيله او غفلت پردهسى پارچهلانيور. أجنبيلرڭ طاغوتلريله و فنونِ طبيعيهلريله ضلالته گيدنلره و اونلرى كوركورينه تقليد ايدوب إتّباع ايدنلره بيڭلر نفرين و تأسّفلر!
أى بو وطن گنجلرى! فرنكلرى تقليده چاليشمايڭز! آيا، آوروپانڭ سزه ايتدكلرى حدسز ظلم و عداوتدن صوڭره، هانگى عقل ايله اونلرڭ سفاهت و باطل أفكارلرينه إتّباع ايدوب أمنيت ايدييورسڭز؟ يوق! يوق! سفيهانه تقليد ايدنلر، إتّباع دگل، بلكه شعورسز اولارق اونلرڭ صفنه إلتحاق ايدوب كندى كنديڭزى و قارداشلريڭزى إعدام ايدييورسڭز. آگاه اولڭز كه، سز أخلاقسزجهسنه إتّباع ايتدكجه، حميت دعواسنده يالانجيلق ايدييورسڭز!.. چونكه شو صورتده إتّباعڭز، ملّيتڭزه قارشى بر إستخفافدر و ملّته بر إستهزادر!..
﴿هَدٰينَا اللّٰهُ وَاِيَّاكُمْ اِلَى الصِّرَاطِ الْمُسْتَقٖيمِ﴾