لمعه گبى بر شعور، چابوق سونر شعله گبى بر حيات، چابوق گچر دقيقه گبى بر عمر ايله، او حدسز أعدايه و حاجاته قارشى طايانمغه مجبور اولويور. حالبوكه او بيچاره ذىحياتڭ سرمايهسى، بيڭلر مطلوبلرندن بريسنه كافى گلمييور. مصيبته گرفتار اولديغى زمان؛ صاغير، كور أسبابدن باشقه دردينه درمان بكلهمييور، (وَمَا دُعَٓاءُ الْكَافِرٖينَ اِلَّا فٖى ضَلَالٍ) سرّينه مظهر اولويور.
سنڭ قراڭلقلى دهاڭ، نوعِ بشرڭ گوندوزينى گيجهيه قلب ايتمش. يالڭز او صيقنتيلى، ظلملى و ظلمتلى گيجهيه ايصينديرمق ايچون؛ يالانجى، موقّت لامبالرله تنوير ايتدڭ. او لامبالر سُرور ايله بشرڭ يوزينه تبسّم ايتمييورلر. بلكه بشرڭ آغلاناجق آجى حاللرندهكى أبلهانه گولمهسنه، او ايشيقلر مستهزيانه گولوب أگلهنييور. هر بر ذىحيات سنڭ شاكردلرڭ نظرنده ظالملرڭ هجومنه معروض، مسكين برر مصيبتزدهدرلر. دنيا بر ماتمخانۀِ عموميهدر. دنيادهكى صدالر ئولوملردن، ألملردن گلن واويلالردر. سندن تام درس آلان شاكردڭ، بر فرعون اولور. فقط أڭ خسيس شيئه عبادت ايدن و منفعت گورديگى هر شيئى، كندينه ربّ تلقّى ايدن بر فرعونِ ذليلدر. هم سنڭ شاكردڭ متمرّددر. فقط بر لذّتى ايچون نهايت ذلّتى قبول ايدن مسكين بر متمرّددر. خسيس بر منفعت ايچون شيطانڭ آياغنى اوپر درجهده آلچاقلق گوسترر. هم جبّاردر فقط قلبنده بر نقطۀِ إستناد بولامديغى ايچون، ذاتنده غايت عاجز بر جبّارِ خودفروشدر. او شاكردڭ غايۀِ همّتى، هوساتِ نفسانيهيى تطمين و حميت و فداكارلق پردهسى آلتنده كندى منفعتِ نفسنى آرايان و حرص و غرورينى تسكين ايتمگه چاليشان بر دسّاسدر. نفسندن باشقه جدّى اولارق هيچ بر شيئى سومييور. هر شيئى نفسنه فدا ايدييور.
امّا قرآنڭ خالص و تام شاكردى ايسه، بر عبددر. فقط أعظمِ مخلوقاته قارشى ده عبوديته تنزّل ايتمز و جنّت گبى أڭ بيوك و أعظم بر منفعتى غايۀِ