﴿بِاسْمِهٖ سُبْحَانَهُ﴾
﴿وَاِنْ مِنْ شَىْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ﴾
﴿اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ اَبَدًا دَائِمًا﴾
عزيز، صدّيق قارداشلرم!
أوّلا: هم گچمش، هم گله‌جك، هم مادّى، هم معنوى بايراملريڭزى و مبارك گيجه‌لريڭزى بتون روح و جانمله تبريك و ايتديگڭز عبادت و دعالرڭ مقبوليتنى رحمتِ إلٰهيه‌دن بتون روح و جانمزله نياز ايدوب، ايسته‌يوب، او مبارك دعالره آمين ديرز.
ثانيًا: هم چوق دفعه معنوى، هم چوق جهتلردن أهمّيتلى ايكى سؤاللرينه محرم جواب ويرمگه مجبور اولدم.
برنجى سؤاللرى:
نه ايچون أسكيدن حرّيتڭ باشنده سياستله حرارتله مشغول اولويوردڭ؟ بو قرق سنه‌يه ياقيندر كه، بتون بتون ترك ايتدڭ؟
الجواب:
سياستِ بشريه‌نڭ أڭ أساسلى بر قانونِ أساسيسى اولان: «سلامتِ ملّت ايچون فردلر فدا ايديلير. جماعتڭ سلامتى ايچون أشخاص قربان ايديلير. وطن ايچون هر شى فدا ايديلير.» دييه؛ بتون نوعِ بشرده‌كى شيمدى‌يه قدر دهشتلى جنايتلر بو قانونڭ سوءِ إستعمالندن نشئت ايتديگنى قطعيًا بيلدم.
بو قانونِ أساسئِ بشريه، بر حدِّ معيّنه‌سى اولماديغى ايچون چوق سوءِ إستعماله يول آچمش. ايكى حربِ عمومى، بو غدّار قانونِ أساسى بيڭ سوءِ إستعمالندن چيقوب بيڭ سنه بشرڭ ترقّياتنى زير و زبر ايتديگى گبى، اون جانى يوزندن طقسان معصومڭ محوينه فتوا ويردى. بر منفعتِ عمومى پرده‌سى آلتنده شخصى غرضلر، بر جانى يوزندن بر قصبه‌يى خراب ايتدى. رسالۀِ نور بو حقيقتى بعض مجموعه و مدافعاتنده إثبات ايتديگى ايچون اونلره حواله ايدييورم.
ايشته بشريت سياستلرينڭ بو غدّار قانونِ أساسيسنه قارشى عرشِ أعظمدن گلن قرآنِ معجز البيانده‌كى بو گلن قانونِ أساسى‌يى بولدم. او قانونى ده شو آيت إفاده ايدييور:
﴿وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ اُخْرٰى ۞﴾
﴿مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمٖيعًا﴾
يعنى بو ايكى آيت، بو أساسى درس ويرييور كه: «بر آدمڭ جنايتيله باشقه‌لر مسئول اولماز. هم بر معصوم، رضاسى اولمادن، بتون إنسانه ده فدا ايديلمز. كندى إختياريله، كندى رضاسيله كندينى فدا ايتسه، او فداكارلق بر شهادتدر كه، او باشقه مسئله‌در.» دييه حقيقى عدالتِ بشريه‌يى تأسيس ايدييور. بونڭ تفصيلاتنى ده رسالۀِ نوره حواله ايدييورم.
ايكنجى سؤال:
سن أسكيدن شرقده‌كى بدوى عشائرده سياحت ايتديگڭ وقت، اونلرى مدنيت و ترقّياته چوق تشويق ايدييوردڭ. نه‌دن، قرق سنه‌يه ياقيندر، مدنيتِ حاضره‌دن «ميمسز» دييه‌رك حياتِ إجتماعيه‌دن چكيلدڭ، إنزوايه صوقولدڭ؟
الجواب:
مدنيتِ حاضرۀِ غربيه، سماوى قانونِ أساسيلره مخالف اولارق حركت ايتديگى ايچون سيّئاتى حسناتنه؛ خطالرى، ضررلرى، فائده‌لرينه راجح گلدى. مدنيتده‌كى مقصودِ حقيقى اولان إستراحتِ عموميه و سعادتِ حياتِ دنيويه بوزولدى. إقتصاد، قناعت يرينه إسراف و سفاهت و سعى و خدمت يرينه تنبللك و إستراحت مَيلى غلبه چالديغندن، بيچاره بشرى هم غايت فقير، هم غايت تنبل أيلدى. سماوى قرآنڭ قانونِ أساسيسى
﴿لَيْسَ لِلْاِنْسَانِ اِلَّا مَا سَعٰى ۞ كُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا﴾
فرمانِ أساسيسيله: «بشرڭ سعادتِ حياتيه‌سى، إقتصاد و سعيه غيرتده اولديغنى و اونڭله بشرڭ خواص، عوام طبقه‌سى بربريله باريشه‌بيلير.» دييه رسالۀِ نور بو أساسى ايضاحنه بناءً قيصه بر ايكى نكته سويله‌يه‌جگم:
برنجيسى:
بدويلكده بشر اوچ درت شيئه محتاج اولويوردى. او اوچ درت حاجاتنى تدارك ايتمه‌ين اون عددده آنجق ايكيسى ايدى. شيمديكى غرب مدنيتِ ظالمۀِ حاضره‌سى سوءِ إستعمالات و إسرافات و هوساتى تهييج و حوائجِ غيرِ ضروريه‌يى، ضرورى حاجاتلر حكمنه گتيروب گوره‌نه‌ك و ترياكيلك جهتيله شيمديكى او مدنى إنسانڭ تام محتاج اولديغى درت حاجاتى يرينه، يگرمى شيئه بو زمانده محتاج اولويور. او يگرمى حاجاتى تام حلال بر طرزده تدارك ايده‌جك، يگرميدن آنجق ايكيسى اولابيلير. اون سكزى محتاج حكمنده قالير. ديمك بو مدنيتِ حاضره إنسانى چوق فقير ايدييور. او إحتياج جهتنده بشرى ظلمه، باشقه حرام قزانمغه سَوق ايتمش. بيچاره عوام و خواص طبقه‌سنى دائما مبارزه‌يه تشويق ايتمش. قرآنڭ قانونِ أساسيسى اولان «وجوبِ زكات، حرمتِ ربا» واسطه‌سيله عوامڭ خواصّه قارشى إطاعتنى و خواصّڭ عوامه قارشى شفقتنى تأمين ايدن او قدسى قانونى بيراقوب بورژووالرى ظلمه، فقرالرى عصيانه سَوق ايتمگه مجبور ايتمش. إستراحتِ بشريه‌يى زير و زبر ايتدى!
ايكنجى نكته:
بو مدنيتِ حاضره‌نڭ خارقه‌لرى، بشره برر نعمتِ ربّانيه اولماسندن، حقيقى بر شكر و منفعتِ بشرده إستعمالى إقتضا ايتديگى حالده، شيمدى گورويورز كه: أهمّيتلى بر قسم إنسانى تنبللگه و سفاهته سوق و سعيى و چاليشمايى بيراقوب إستراحت ايچنده هوساتى ديڭله‌مك مَيلنى ويرديگى ايچون سعيڭ شوقنى قيرييور. و قناعتسزلك و إقتصادسزلق يوليله سفاهته، إسرافه، ظلمه، حرامه سَوق ايدييور.
مثلا: رسالۀِ نورده‌كى «نور آناختارى»نڭ ديديگى گبى: «راديو بيوك بر نعمت ايكن، مصلحتِ بشريه‌يه صرف ايديلمك ايله بر معنوى شكر إقتضا ايتديگى حالده، بشده دردى هوساته، لزومسز مالايعنى شيلره صرف ايديلديگندن؛ تنبللگه، راديو ديڭله‌مكله هوسلنمگه سَوق ايدوب، سعيڭ شوقنى قيرييور. وظيفۀِ حقيقيه‌سنى بيراقييور. حتّى چوق منفعتلى اولان بر قسم خارقه وسائط، سعى و عمل و حقيقى مصلحتِ إحتياجاتِ بشريه‌يه إستعمالى لازم گليركن، بن كندم گوردم؛ اوندن بر ايكيسى ضرورى إحتياجاته صرف ايديلمگه مقابل، اوندن سكزى كيف، هوسات، تنزّه، تنبللگه مجبور ايدييور. بو ايكى جزئى مثاله بيڭلر مثاللر وار.
الحاصل: مدنيتِ غربيۀِ حاضره، سماوى دينلرى تام ديڭله‌مديگى ايچون، بشرى هم فقير ايدوب إحتياجاتى زياده‌لشديرمش. إقتصاد و قناعت أساسنى بوزوب، إسراف و حرص و طمعى زياده‌لشديرمگه، ظلم و حرامه يول آچمش. هم بشرى وسائطِ سفاهته تشويق ايتمكله او بيچاره محتاج بشرى تام تنبللگه آتمش. سعى و عملڭ شوقنى قيرييور. هوساته، سفاهته سَوق ايدوب عمرينى فائده‌سز ضايع ايدييور. هم او محتاج و تنبللشمش بشرى خسته ايتمش. سوءِ إستعمال و إسرافات ايله يوز نوع خسته‌لغڭ سرايتنه، إنتشارينه وسيله اولمش.
هم اوچ شدّتلى إحتياج و مَيلِ سفاهت و ئولومى هر وقت خاطره گتيرن كثرتلى خسته‌لقلر و دينسزلك جريانلرينڭ او مدنيتڭ ايچلرينه ياييلماسيله؛ إنتباهه گلوب اويانمش بشرڭ گوزى اوڭنده ئولومى إعدامِ أبدى صورتنده گوستروب، هر وقت بشرى تهديد ايدييور. بر نوع جهنّم عذابى ويرييور.
ايشته بو دهشتلى مصيبتِ بشريه‌يه قارشى قرآنِ حكيمڭ درت يوز ميليون طلبه‌سنڭ إنتباهيله و ايچنده سماوى، قدسى قانونِ أساسيلريله بيڭ اوچ يوز سنه أوّل گوسترديگى گبى، ينه بو درت يوز ميليونڭ كندى قدسى أساسى قانونلريله بشرڭ بو اوچ دهشتلى ياره‌سنى تداوى ايتمه‌سنى؛ و أگر ياقينده قيامت قوپمازسه، بشرڭ هم سعادتِ حياتِ دنيويه‌سنى، هم سعادتِ حياتِ اُخرويه‌سنى قزانديره‌جغنى و ئولومى، إعدامِ أبديدن چيقاروب عالمِ نوره بر ترخيص تذكره‌سى گوسترمسنى و اوندن چيقان مدنيتڭ محاسنى، سيّئاتنه تام غلبه ايده‌جگنى و شيمدى‌يه قدر اولديغى گبى؛ دينڭ بر قسمنى، مدنيتڭ بر قسمنى قزانمق ايچون رشوت ويرمك دگل، بلكه مدنيتى اوڭا، او سماوى قانونلره بر خدمتكار، بر يارديمجى ايده‌جگنى قرآنِ معجز البيانڭ إشارات و رموزندن آڭلاشيلديغى گبى رحمتِ إلٰهيه‌دن شيمديكى اويانمش بشر بكله‌يور، يالوارييور، آرايور!
اَلْبَاقِى هُوَ الْبَاقِى
سعيد النورسى
* * *
رئيسِ جمهوره و باش وكيله
قبر قپوسنده و سكسان كسور ياشنده، بر قاچ خسته‌لقله خسته بولونان و ئولومه كندينى ياقين گورن بر بيچاره غريب إختيار دير كه: سزه ايكى حقيقتى بيان ايدييورم:
أوّلا: سزلرڭ پاكستان و عراقله غايت موفّقيتكارانه إتّفاقنى، بو ملّته كمالِ صميميتله، سُرور و فرح ايله قزانماڭزى بتون روح و جانمزله تبريك ايدييورز. بو إتّفاقڭزى، إن شاء اللّٰه درت يوز ميليون إسلامڭ صلحِ عموميسنه و سلامتِ عامّه‌نڭ تأميننه قطعى بر مقدّمه اولارق روحمده حسّ ايتدم. و نماز تسبيحاتنده‌كى قوّتلى بر إخطار ايله بونى سزه يازمغه مجبور قالدم. اوتوز قرق سنه‌دن بَرى دنيايى و سياستى ترك ايتديگم حالده، شدّتلى بر علاقه ايله بو إخطارِ قلبينڭ سببى: أللى سنه‌دن بَرى ايمانى قورتارمق ايچون غايت قيصه بر يولى بولان و قرآنڭ بو زمانده بر معجزۀِ معنويه‌سى اولان رسالۀِ نورڭ عربستان و پاكستانده هر يردن داها زياده تأثيراتى اولديغى و مقبول اولماسى، حتّى آلديغمز خبره گوره، محكمه‌جه تثبيت ايديلن مقدارڭ اوچ مِثلى رسالۀِ نورڭ طلبه‌لرينڭ او حواليده بولونمالريدر. بو سرّ ايچون آخر حياتمده قبر قپوسنده بو نتيجۀِ عظيمه‌يى گورمك و بيان ايتمگه روحًا مجبور اولدم.
ثانيًا: عرقجيلق فكرى، أمويلر زماننده بيوك بر تهلكه ويرديگى و حرّيتڭ باشنده «قلوبلر» صورتنده بيوك ضررى گورولمه‌سى و برنجى حربِ عموميده ينه عرقجيلغڭ إستعمالى ايله مبارك قارداش عربلرڭ مجاهد توركلره قارشى ضررى گورولديگى گبى، شيمدى ده اخوّتِ إسلاميه‌يه قارشى إستعمال ايديله‌بيلير و إستراحتِ عموميه دشمنلرى گيزلى دينسزلر، ينه او عرقجيلقله بيوك ضرر ويرمگه چاليشدقلرينه أماره‌لر گورونويور.
حالبوكه منفى حركتله باشقه‌سنڭ ضرريله بسلنمك، عرقجيلغڭ سجيۀِ فطريسى اولديغى حالده؛ أوّلا باشده تورك ملّتى دنيانڭ هر طرفنده مسلمان اولديغندن اونلرڭ عرقجيلقلرى إسلاميتله مزج اولمش، قابلِ تفريق دگل. تورك، مسلمان ديمكدر. حتّى مسلمان اولميان قسمى، توركلكدن ده چيقمشلر. تورك گبى عربلرده ده عربجيلق و عرب ملّيتى إسلاميتله مزج اولمش و اولمق لازمدر. حقيقى ملّيتلرى إسلاميتدر. او كافيدر. عرقجيلق، بتون بتون بر تهلكۀِ عظيمدر.
سزڭ بو دفعه‌كى عراق و پاكستانله پك قيمتدار إتّفاقڭز، إن شاء اللّٰه بو تهلكه‌لى عرقجيلغڭ ضررينى دفع ايده‌جك و درت بش ميليون عرقجيلرڭ يرينه، درت يوز ميليون قارداش مسلمانلرى و سكز يوز ميليون صلح و مسالمۀِ عموميه‌يه شدّتله محتاج خرستيان و سائر دينلر صاحبلرينڭ دوستلقلرينى بو وطن ملّتنه قزانديرمغه تام بر وسيله اولاجغنه، روحمه قناعت گلديگندن سزه بيان ايدييورم.
ثالثًا: آلتمش بش سنه أوّل بر والى بڭا بر غزته اوقودى. بر دينسز مستملكات ناظرى قرآنى ألنده طوتوب قونفرانس ويرمش. ديمش كه: «بو، إسلاملرڭ ألنده قالدقجه، بز اونلره حقيقى حاكم اولامايز، تحكّممز آلتنده طوتامايز. يا قرآنى سقوط ايتديرمه‌لى‌يز وياخود مسلمانلرى اوندن صوغوتمالى‌يز.»
ايشته بو ايكى فكرله، دهشتلى إفساد قوميته‌سى بو بيچاره، فداكار، معصوم، حميتكار ملّته ضرر ويرمگه چاليشمشلر. بن ده آلتمش بش سنه أوّل بو جريانه قارشى، قرآنِ حكيمدن إستمداد أيلدم. حقيقته قارشى قيصه بر يول و بر ده پك بيوك بر دار الفنونِ إسلاميه تصوّرى ايله، آلتمش بش سنه‌در، آخرتمزى قورتارمق و اونڭ بر فائده‌سى اولارق حياتِ دنيويه‌مزى ده إستبدادِ مطلقدن و ضلالتڭ هلاكتندن قورتارمغه و أقوامِ إسلاميه‌نڭ مابيْننده‌كى اخوّتنى إنكشاف ايتديرمگه ايكى وسيله‌يى بولدق:
برنجى وسيله‌سى:
رسالۀِ نوردر كه؛ اخوّتِ ايمانيه‌نڭ إنكشافنه قوّتِ ايمان ايله خدمت ايتديگنه قطعى دليل، أمثالسز بر مظلوميت و عاجزلك حالتنده تأليف ايديلمسى و شيمدى عالمِ إسلامڭ أكثرى يرلرنده و آوروپا و آمريقايه ده تأثيرينى گوسترمسى و إختلالجيلره و دينسز فلسفه‌يه و اوتوز سنه‌دن بَرى دهشتلى بر صورتده مادّيون و طبيعيّون گبى دينسزلك فكرينه قارشى غلبه چالماسى و هيچ بر محكمه و أهلِ وقوف دخى اونلرى جرح ايده‌مه‌مسيدر. إن شاء اللّٰه بر زمان ده، سزڭ گبى اخوّتِ إسلاميه‌نڭ آناختارينى بولان ذاتلر، بو معجزۀِ قرآنيه‌نڭ جلوه‌سنى عالمِ إسلامه ايشيتديره‌جكسڭز.
ايكنجى وسيله‌سى:
آلتمش بش سنه أوّل جامع الأزهره گيتمك ايسته‌يوردم. عالمِ إسلامڭ مدرسه‌سيدر دييه، بن ده او مبارك مدرسه‌ده بر درس آلمغه نيّت ايتدم. فقط قسمت اولمادى. جنابِ حق رحمتيله بر فكر روحمه ويردى كه: جامع الأزهر آفريقاده بر مدرسۀِ عموميه اولديغى گبى؛ آسيا، آفريقادن نه قدر بيوك ايسه، داها بيوك بر دار الفنون، بر إسلام اونورسيته‌سى آسياده لازمدر. تا كه إسلام قَوملرينى، مثلا عربستان، هندستان، ايران، قافقاس، توركستان، كردستانده‌كى ملّتلرى، منفى عرقجيلق إفساد ايتمه‌سين. حقيقى، مثبت و قدسى و عمومى ملّيتِ حقيقيه اولان إسلاميت ملّيتى ايله (اِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ اِخْوَةٌ) قرآنڭ بر قانونِ أساسيسنڭ تام إنكشافنه مظهر اولسون. و فلسفه فنونى ايله علومِ دينيه بربريله باريشسين و آوروپا مدنيتى، إسلاميت حقائقيله تام مصالحه ايتسين. و آناطوليده‌كى أهلِ مكتب و أهلِ مدرسه بربرينه يارديمجى اولارق إتّفاق ايتسين دييه ولاياتِ شرقيه‌نڭ مركزنده هم هندستان، هم عربستان، هم ايران، هم قافقاس، هم توركستانڭ اورته‌سنده مدرسة الزهرا معناسنده، جامع الأزهر اُسلوبنده بر دار الفنون؛ هم مكتب، هم مدرسه اولارق بر اونورسيته ايچون، تام أللى بش سنه‌در رسالۀِ نورڭ حقائقنه چاليشديغم گبى، اوڭا ده چاليشمشم. أڭ أوّل بونڭ قيمتنى (اللّٰه رحمت ايتسين) سلطان رشاد تقدير ايدوب يالڭز بناسنى ياپمق ايچون يگرمى بيڭ آلتون ليرا ويرديگى گبى، صوڭره بن أسكى حربِ عموميده‌كى أسارتمدن دونديگم وقت، آنقره‌ده موجود (٢٠٠) مبعوثدن (١٦٣) مبعوثڭ إمضاسى ايله (١٥٠) بيڭ ليرا، او زمان پاره‌نڭ قيمتلى وقتنده، عين او اونورسيته ايچون ويرمگى قبول و إمضا ايتديلر. مصطفى كمال ده ايچنده ايدى. ديمك، شيمديكى پاره ايله بش ميليون ليرايه ياقين بر تخصيصات ويرمكله، تا او زمانده بويله قيمتدار بر اونورسيته‌نڭ تأسيسنه هر شيدن زياده أهمّيت ويرديلر. حتّى دينده چوق لاقيد و غربليلشمق و عنعناتدن تجرّد ايتمك طرفدارى بولونان بر قسم مبعوثلر دخى اونى إمضا ايتديلر. يالڭز اونلردن ايكيسى ديديلر كه: «بز شيمدى علومِ عنعنه و علومِ دينيه‌دن زياده غربليلشمغه و مدنيته محتاجز.» بن ده جوابًا ديدم:
«سز، فرضِ محال اولارق، هيچ بر جهتده إحتياج اولماسه ده أكثر أنبيانڭ آسياده، شرقده ظهورى و أكثر حكمانڭ و فيلسوفلرڭ غربده گلمه‌لرينڭ دلالتيله؛ آسيايى حقيقى ترقّى ايتديره‌جك، فن و فلسفه‌نڭ تأثيراتندن زياده حسِّ دينى اولديغى حالده، بو فطرى قانونى نظره آلميه‌رق غربليلشمق ناميله عنعنۀِ إسلاميه‌يى بيراقسه‌ڭز و لا دينى بر أساس ياپسه‌ڭز دخى، درت بش بيوك ملّتلرڭ مركزنده اولان ولاياتِ شرقيه‌ده ملّت، وطن سلامتى ايچون دينه، إسلاميتڭ حقائقنه قطعيًا طرفدار اولمق، سزه لازم و ألزمدر. بيڭلر مثاللرندن بر كوچك مثال سزه سويله‌يه‌جگم:
بن وانده ايكن، حميتلى كرد بر طلبه‌مه ديدم كه: «توركلر إسلاميته چوق خدمت ايتمشلر. سن اونلره نه نيّتله باقييورسڭ؟» ديدم. ديدى: «بن مسلمان بر توركى، فاسق بر قارداشمه ترجيح ايدييورم. بلكه بابامدن زياده اوڭا علاقه‌دارم. چونكه تام ايمانه خدمت ايدييورلر.» بر زمان گچدى (اللّٰه رحمت ايتسين) او طلبه‌م، بن أسارتده ايكن، إستانبولده مكتبه گيرمش. أسارتدن گلدكدن صوڭره گوردم. بعض عرقجى معلّملردن آلديغى عكس العمل ايله، او ده كردجيلك طمارى ايله باشقه بر مسلگه گيرمش. بڭا ديدى: «بن شيمدى غايت فاسق، حتّى دينسز ده اولسه بر كردى، صالح بر توركه ترجيح ايدييورم.» صوڭره بن اونى بر قاچ صحبتده قورتاردم. تام قناعتى گلدى كه: توركلر، بو ملّتِ إسلاميه‌نڭ قهرمان بر اوردوسيدر.
أى سؤال صوران مبعوثلر! شرقده بش ميليونه ياقين كرد وار. يوز ميليونه ياقين ايرانلى و هندليلر وار. يتمش ميليون عرب وار. قرق ميليون قافقاس وار. عجبا بربرينه قومشو، قارداش و بربرينه محتاج اولان بو قارداشلره، بو طلبه‌نڭ وانده‌كى مدرسه‌دن آلديغى درسِ دينى مى داها لازم؟ وياخود او ملّتلرى قاريشديره‌جق و عرقداشلرندن باشقه دوشونمه‌ين و اخوّتِ إسلاميه‌يى طانيميان صِرف علومِ فلسفه‌يى اوقومق و إسلامى علملرى نظره آلمامق اولان او مرحوم طلبه‌نڭ ايكنجى حالى مى داها اييدر؟ سزدن صورويورم!
ايشته بو جوابمدن صوڭره، عنعنه عليهنده و هر جهتله غربليلشمق فكرينى طاشييانلر، قالقديلر إمضا ايتديلر. إسملرينى سويله‌ميه‌جگم، اللّٰه قصورلرينى عفو ايتسين، شيمدى وفات ايتمشلر.
رابعًا: مادام رئيسِ جمهور غايت مهمّ مسائلِ سياسيه ايچنده شرق اونورسيته‌سنى أڭ أهمّيتلى بر مسئله ياپوب، حتّى خارقه بر طرزده آلتمش ميليون ليرانڭ او اونورسيته‌يه صرفى ايچون بر قانون چيقارمق درجه‌سنده فوق العاده بر خدمت ايله مدرسه‌نڭ مدارِ إفتخارى و كنديسنه بيوك بر شرف ويرديرن بو مدرسۀِ إسلاميه‌يه، أسكى خواجه‌لق حسّياتيله باشلاماسى، بتون شرق خواجه‌لرينى منّتدار ايتمش. و شيمدى اورته‌شرقده صلحِ عمومينڭ تمل طاشى و برنجى قلعه‌سى اولان بو اونورسيته‌يى ينه مسائلِ عظيمۀِ سياسيه ايچنده يڭيدن نظره آلماسى؛ ألبته بو وطن، بو دولته، بو ملّته بو عظيم فائده‌لى خدمتى نتيجه ويره‌جك. علومِ دينيه او اونورسيته‌ده أساس اولاجق. چونكه خارجده‌كى قوّت تخريباتى معنويدر، ايمانسزلقله‌در. او معنوى تخريباته قارشى آتوم بومباسى، آنجق معنوى جهتنده معنوياتدن قوّت آلوب او تخريباتى طورديره‌بيلير. مادام أللى بش سنه بو مسئله‌يه بتون حياتنى صرف ايتمش و بتون دقائقى ايله و نتيجه‌لرى ايله تدقيق ايتمش بر آدمڭ بو مسئله‌ده رأينى آلمق و فكرينى صورمق لازم گليركن؛ آمريقاده، آوروپاده بو مسئله‌يه دائر إستشاره‌يه كنديڭزى مجبور بيلديگڭزدن، ألبته بنم ده بو مسئله‌ده سوز سويله‌مگه حقّم وار. حميتكار اولان بتون بر ملّت نامنه سزدن بكله‌يورز.
سعيد النورسى
* * *
(اونورسيته‌لى بر نور طلبه‌سنڭ برائتله نتيجه‌له‌نن محكمه‌ده‌كى مدافعه‌سيدر.)
عادل محكمه‌نڭ محترم حاكملرى!
دينى و شخصى نفوذ و مادّى منفعت تأمين ايتمك آماجيله پروپاغنده ياپمقله متّهم اولارق حضوريڭزه گلمش بولونويورم. شونى همان بيان ايده‌يم كه بو إتهاملرڭ هيچ بريسى ايله علاقه‌م يوقدر. أساسًا صايين صاوجينڭ برائت طلبى ده بو خصوصى تأييد ايتمكده‌در. كنديلرينه تشكّر ايدرز. ذاتًا ياپيلان إدّعالر ده هر هانگى بر دليله طايانمامقده و ساده‌جه وقوفسز و صلاحيتسز بر أهلِ وقوفڭ شخصى و عندى و غرضكار مطالعه‌لرينه إستناد ايتمكده‌در. بو خصوصڭ سز عادل تورك حاكملرينڭ گوزلرندن قاچميه‌جغنه قانعم.
صايين أهلِ وقوفڭ بتون إدّعالرينى ده ردّ ايدركن شونى همان بليرتملى‌يم كه هم بديع الزمان سعيد النورسى حضرتلرى هم اونڭ تأليفاتى اولان رسالۀِ نور هم ده رسالۀِ نورى اوقويان تكميل نور طلبه‌لرى، ياپيلان إسنادلرڭ جمله‌سندن مبرّادر.
أوت، بزلر رسالۀِ نورى اوقودق، اوقويورز و اوقومقده ده حياتمزڭ صوڭنه قدر دوام ايده‌جگز و رسالۀِ نورڭ نشرى ايچون مالك اولديغمز بشرى گوجى ده صرف ايتمكدن گرى طورميه‌جغز. باشده بديع الزمان اولمق اوزره يوزلرجه، بيڭلرجه مسلمان تورك أولادى جهدله چاليشمش، استاد بديع الزمان روحلرينى تسليم ايتدكلرى صوڭ دقيقه‌لره قدر بو جهدى دوام ايتديرمشلردر.
فقط هيچ بريسى، هيچ بر يرده، هيچ بر شكلده بر دفعه‌جق اولسون مادّى منفعت، شخصى نفوذ گبى دنيايه باقان ثقيل غايه‌لرله حركت ايتمه‌مشلردر. بوڭا شاهدمز، أوّلياتى ياريم عصرى بولان رسالۀِ نورڭ تاريخچه‌سيدر. باشده ٣١ مارت ديوانِ حربِ عرفيسى اولمق اوزره بوگونه قدر جريان ايدن يوزه ياقين رسالۀِ نور و مؤلّفى و طلبه‌لريله ايلگيلى دعوالرڭ إستثناسز هر برينڭ عدمِ تعقيب ويا برائتله نتيجه‌لنمه‌سيدر.
رسالۀِ نور حقّنده راپور ويرن أهلِ وقوفلر دائما تك نقطه‌ده رسالۀِ نورڭ بو مملكت ايچون پك فائده‌لى علمى، أخلاقى أثرلر اولديغنى، سياسى غايه‌لردن اوزاق، مادّى منفعتى نظره آلميان بر قرآن تفسيرى بولونديغى نقطه‌سنده إتّفاق ايتمشلردر. وقوفسز، غرضكار بر ايكى أهلِ وقوفڭ محكمه‌لر طرفندن قبول ايديلمه‌مش اولان راپورلرى، قونومزڭ طيشنده قالير.
ينه تورك عدليه‌سنڭ يوردڭ مختلف يرلرنده ويردكلرى متعدّد عدمِ تعقيب و برائتلرله نور طلبه‌لرينه ياپيلان طريقتجيلق، جمعيتجيلك، منفعتجيلق، شخصى نفوذ، دولتڭ تمل نظاملرينى دينى أساسلره اويدورمق گبى إسنادلرڭ ذرّه مقدار حقيقت پايى إحتوا ايتمدكلرى تسليم و نظرِ عامّه‌يه إعلان ايديلمشدر.
حال بويله‌يكن رسالۀِ نوردن، اونى اوقويانلردن نه ايسته‌نييور كه محكمه‌نڭ بريسى بيتمه‌دن ديگر بريسى باشلايور؟ سنه‌لردر عدليه‌يى فضولى مشغول ايتمكدن، حكومتى و بر قسم مأمورلرى بوش يره تلاشه دوشورمكدن غايه نه‌در؟ نيچون بيڭلرجه، يوز بيڭلرجه أصيل تورك گنجلرينڭ وجدانلرى تعذيب، حضورلرى إخلال ايديلمك و يوردده بر مَثله چيقاريلمق ايسته‌نييور؟ بو بيتوب توكنمه‌ين تزوير دولابلرينڭ ايپلرى كيمڭ ألنده؟
ايشته يوزلره چيقاره‌بيله‌جگمز إستفهاملر!.. قيصه‌جه شونى سويليه‌لم:
عصرلردر بو ملّتى قوّتله، مادّه ايله، طوپلا، تفنكله ييقاميان؛ توركڭ، إسلامڭ دشمنلرى تاقتيق دگيشديرمشلر. بر دين يوق ايديلمك، وجدانلردن چيقاريلمق ايسته‌نييور. بر ملّت يره سريلمه‌يه عزم ايديلمش. گنجلگنڭ دماغلرى بوشالتلمق، بو بوشلغى باطل فكرلر، صولاق دوشونجه‌لرله طولديرلمق ايسته‌نييور. آناسنه إطاعت ايتمه‌ين، باباسنه حرمتى اولميان، خواجه‌لرينه عصيان ايدن، جمعيته عصيان ايدن، إلٰهى قانونلره عصيان ايدن، اللّٰهه عصيان ايدن، كندينه عصيان ايدن، نه ياپديغنى بيلمه‌ين بر عاصى گنجلك ميدانه گتيريلمك ايسته‌نييور. و ايشته سينه‌ما كوشه‌لرنده قويروق، سوقاق باشلرنده ايشسز، قهوه كوشه‌لرنده قومارباز، مكتبده باشاريسز! غزته‌لرده يازارلره سرمايه، خبرلرده قاچاق، جانى، خيرسز، أخلاقسز و كيمسه‌سز… آنا اوندن درد يانيجى، بابا اوندن شكايتجى، اوگرتمن اوندن شكايتجى، پوليس و حكومت اوندن شكايتجى؛ پده‌غوغلر اونلر ايچون طوپلانير. أگيتيم قونغره‌لرنده برنجى صنداليه‌يه اونڭ قونوسى اوطورتولور. متفكّرلريمز اونلر ايچون قفا يورار، مركّب خرجار، كاغدلر قرالر. فقط جمعيتى ييوب بيتيرمكده، آنارشيزمڭ قورقونج گيردابلرينه سوروكله‌مكده اولان إجتماعى ورم گيتدكجه حدّ صفحه‌يه گيرمكده؛ ايكنجى، ديركن اوچنجى دوره‌يه واصل اولمقده‌در.
بز بونڭ سببلرينى، مسبّبلرينى و علاجنڭ نه اولابيله‌جگنى دوشونوركن، بر إنگليز مستملكات ناظرينڭ قرآنِ كريمى ألنه آلارق «بو قرآن، مسلمانلرڭ ألنده واركن بز اونلره حقيقى حاكم اولامايز. يا بونڭ قالديريلماسنه ويا چوروتولمه‌سنه چاليشملى‌يز.» سوزينى خاطرلييورز. و بو غزته خبرى اوزرينه: «قرآنڭ حقيقتنى نشر ايده‌جگم، اونڭ نوريله كفرڭ ظلماتنى طاغيتوب كافرلرڭ تجاوزاتنه سد چكه‌جگم.» دييه‌رك ايلرى آتيلان بديع الزمانى و بو حمله‌سندن صوڭره‌كى تاريخچۀِ حياتنى بر آنده دوشونجه شريدنده فكرڭ گوزى ايله سير ايدييورز… ديركن معمّا چوزيلييور. بتون إستفهاملر جوابلانيور، ايچمزده‌كى إفترا دولابلرينى چويرن، تزوير فابريقه‌لرينى ايشله‌تنلرڭ ايپلرى كيمڭ ألنده ايمش، كيملر نامنه سعى و غيرت گوسترييورلرمش. بديع الزمانڭ غايه‌سى نه ايمش، رسالۀِ نور هانگى مقصد ايچون يازيلمش؟ تورك عدليه‌سنڭ هر دفعه‌سنده برائت ويرمه‌سنده‌كى إصابت؛ غرضسز، أهليتلى أهلِ وقوفلرڭ و ديانت رياستنڭ هر دفعه‌سنده هر بر أثر و هر بر مكتوب ايچون تقديركارانه مثبت راپورلر ويرمه‌سنده‌كى سرّ آڭلاشيليويرييور.
أوت، محترم حاكملر!
يوقاريده ده ايضاح ايديلديگى گبى رسالۀِ نور، أخلاقسزلق گيردابلرينه باتمقده اولان جمعيت گميسنى سلامتلى أخلاق ساحلنه چيقارمق و اونى قورتارمق ايچون تأليف ايديلمشدر. اونى اوقويان، اونده بو حقيقتى گورن؛ يوزلرجه، بيڭلرجه، يوز بيڭلرجه إنسان كندينى او گردابدن قورتارييور. ايمانسزلغڭ و اونڭ نتيجه‌سى اولان أخلاقسزلغڭ صيقنتيسندن، عذابندن قورتولوب تحقيقى و حقيقى ايمانڭ لذّتلريله سكونه، أمنيته قاووشييور. بويله بر إنسان، كندينه بو سعادتى بخش ايدن بر مؤلفه، بر أثره ألبته منّتدار اولور، اوڭا قارشى صِرف اللّٰه رضاسى ايچون قلبنڭ درينلكلرندن گلن، ئولچوسز بر سَوْگى ايله حرمت طويار، علاقه گوسترر. ايشته سزه بر نور طلبه‌سنڭ اوبژكتيف بر پورتره‌سنى چيزدم.
بن ده تقليدى ايمانڭ قرارسزلغندن، إستقامتسزلگندن و هر چشيد تهلكه و صيقنتيسندن، تحقيقى ايمانڭ ساحلِ سلامتنه، رسالۀِ نورى اوقومق صورتيله چيقمش، بو سببله اونى قلبًا صِرف اللّٰه رضاسى ايچون سومش و اونڭ نشرينى ديگر محتاجلره ده طويورلماسنى غايۀِ حيات ايدينمش مسلمان بر تورك گنجى‌يم.
رسالۀِ نور ايمانى مسئله‌لرده هم روحه هم قلبه هم عقله و هم ده يگرمنجى عصرڭ إدراكنه اويغون بر طرزده ايضاحاتده بولونديغى ايچون تأثيرى بيوك اولويور. بو سببله‌در كه شيمدى‌يه قدر هيچ بر نور طلبه‌سنڭ عدليه‌يه إنتقال ايدن مستكره بر حركتى وقوع بولمامش، آسايشِ عموميه‌يى إخلال ايدن، قانونلره اويميان هيچ بر طاورانشى، هيچ بر زمان هيچ بر يرده گورولمه‌مشدر.
رسالۀِ نور خدمتندن دنيوى هيچ بر منفعت بكلنمز. چونكه اونڭ باغلى اولديغى قدسى حقيقت دگل چورومگه، يوق اولمغه محكوم اولان فانى دنيايه، حتّى كائناته بيله آلَت ايديله‌مز. دنيايه باقان جهتى؛ أخلاقى دوزلتمك، دنيا و آخرت سعادتلرينڭ براتى و سندى اولان ايمانِ تحقيقى‌يى مسلمانلرڭ ألنه ويرمك و خارجى تجاوزاته قارشى معنوى جهاد ايتمكدر.
بديع الزمان دييور كه:
بر تك غايه‌م واردر: او ده مزاره ياقلاشديغم بو زمانده إسلام مملكتى اولان بو وطنده بولشويك بايقوشلرينڭ سسلرينى ايشيدييورز. بو سس عالمِ إسلامڭ ايمان أساسلرينى زده‌لييور، خلقى بِالخاصّه گنجلرى ايمانسز ياپارق كنديسنه باغلايور. بن بتون موجوديتمله بونلرله مجادله ايده‌رك، گنجلرى و مسلمانلرى ايمانه دعوت ايدييورم. بو ايمانسز كتله‌يه قارشى مجادله ايدييورم. بو مجاهده‌م ايله إن شاء اللّٰه اللّٰه حضورينه گيتمك ايسته‌يورم. بتون فعاليتم بودر. بنى بو غايه‌مدن آليقويانلر ده قورقارم كه بولشويكلر اولسون. بو ايمان دشمنلرينه قارشى مجاهده‌يى آچان ديندار قوّتلرله أل أله ويرمك بنم ايچون مقدّس بر غايه‌در. بنى سربست بيراقڭز، أل برلگيله قومونيستلكله زهرلنن گنجلرڭ إصلاحنه و مملكتڭ ايماننه و اللّٰهڭ برلگنه خدمت ايده‌يم.
قومونيزمڭ قيزيل آلَوْلرى آناطولى‌نڭ چاتيلرينى جدّى تهديد ايتمگه باشلاديغى بوگونلرده، بو چاغرينڭ و بو دعوتڭ معنا و أهمّيتى داها ايى آڭلاشيلييور.
رسالۀِ نورڭ أهمّيتى أجنبيلر طرفندن ده تقديره و (حتّى آلمانيا‌ده اولديغى گبى كندى لسانلريله) نشرينه باشلانمشدر. آلديغمز بر مكتوبده اون بش عائله‌نڭ، جَنَوْره‌ده رسالۀِ نورى اوقويه‌رق مسلمان اولدقلرينى يازييوردى. داها ده چوغالته‌بيله‌جگمز مثاللرى قيصه كسييورم.
محترم حاكملر!
شونى بيان ايتمك ايسته‌يورم: رسالۀِ نور، يگرمنجى علم عصرينڭ قرآنِ كريم تفسيريدر. بونى دقّتله اوقويان، بر مسلمانسه تقليدى ايماندن قورتولويور. أجنبى ايسه هدايته قاووشييور. دنيوى و مادّى هيچ بر غايه‌سى يوق. او ساده‌جه آخرته، اللّٰه رضاسنه بر واسطه ياپيلديغى ايچون ياپيلان هر چشيد إسنادلر، إدّعالر؛ أصلسز، مسندسز برر إفترادر. رسالۀِ نور ضررلى دگل، فائده‌ليدر. شهدا يوردى اولان شو عزيز وطنه رسالۀِ نورى اوقويه‌رق خدمتدن، فداكارلقدن باشقه هيچ بر غايه‌م يوقدر.
بناءً عليه كتابلريمزڭ إعاده‌سنى و برائتمى ايستر، حرمتلريمى صونارم.
اونورسيته نور طلبه‌لرندن
إبراهيم