اوچنجى وجه: أوّلكى آيتله، جانلى مخلوقاتڭ مسكنلرى اولان أرض و سماواته إشارت ايديلمشدر. بو آيت ايله ده، او مسكنلرڭ ساكنلرى اولان بشر و ملائكهيه إشارت ايديلمشدر. و كذا او آيت، خلقتڭ سلسلهسنه؛ بو آيت ايسه، ذوى الأرواحڭ سلسلهسنه إشارت ايتمشلردر.
دردنجى وجه: أوّلكى آيتده خلقتدن مقصد بشر اولديغى و خالقڭ ياننده بشرڭ بر موقع صاحبى بولونديغى تصريح ايديلديگنده سامعڭ ذهننه گلدى كه: «بو قدر فساد، شرور و كوتولگى ياپان بشره بو قدر قيمت نهدن ويريلدى؟ جنابِ حقّه عبادت و تقديس ايچون شو فسادجى بشرڭ وجودينه حكمتڭ إقتضاسى و رضاسى وار ميدر؟» سامعڭ بو وسوسهسنى دفع ايچون شويله بر إشارتده بولوندى كه: بشرڭ او شرور و فسادلرى، اونده وديعه بيراقيلان سرّه مقابله ايدهمز، عفو اولور. و جنابِ حق اونڭ عبادتنه محتاج دگلدر. آنجق علاّم الغيوبڭ علمندهكى بر حكمت ايچوندر.
جملهلرڭ آراسندهكى إرتباطه گلدك:
(وَاِذْ) : بو كلمه، (وَهُوَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلٖيمٌ) جملهسنه عطفدر. حالبوكه آرالرنده مناسبت اولماديغى گبى (اِذْ) ، ديگر بر (اِذْ) ى إقتضا ايدر. بناءً عليه بويله بر تقديره لزوم واردر:
(اِذْ خَلَقَ مَا خَلَقَ مُنْتَظَمًا وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ ... إلٰى آخر) بو تقديرده، ايكنجى (اِذْ) برنجيسنه عطف اولور و هر ايكى جمله آراسنده ده مناسبت بولونور.
(اِنّٖى جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلٖيفَةً) : جنابِ حق مشاوره يولنى اوگرتمك ايله بشرڭ خلافتندهكى حكمتڭ سرّينى ملائكهيه إستفسار ايتديرمك اوزره بو