تكاثف ايدهرك سيّارات اولمشلردر؛ شو أرض ده اونلردن بريدر. بو ايضاحاته توفيقًا، شو ايكى مسلك آراسنده مطابقت حاصل اولابيلير. شويله كه:
«ايكيسى ده بربرينه بيتيشكدى، صوڭره آيرى ايتدك» معناسنده اولان (كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَاهُمَا) نڭ إفادهسنه نظرًا، منظومۀِ شمسيه ايله أرض، دستِ قدرتڭ مادّۀِ أثيريهدن يوغورمش اولديغى بر خمور شكلنده ايمش. مادّۀِ أثيريه، موجوداته نظرًا آقيجى بر صو گبى موجوداتڭ آرالرينه نفوذ ايتمش بر مادّهدر. (وَكَانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمَٓاءِ) آيتى، شو مادّۀِ أثيريهيه إشارتدر كه، جنابِ حقّڭ عرشى، صو حكمنده اولان شو أثير مادّهسى اوزرنده ايمش. أثير مادّهسى ياراديلدقدن صوڭره، صانعڭ ايلك ايجادلرينڭ تجلّيسنه مركز اولمشدر. يعنى أثيرى خلق ايتدكدن صوڭره، جواهرِ فرده قلب ايتمشدر. صوڭره بر قسمنى كثيف قيلمشدر و بو كثيف قسمدن، مسكون اولمق اوزره يدى كره ياراتمشدر. أرض، بونلردندر. ايشته أرضڭ (هپسندن أوّل تكاثف و تصلّب ايتمكله عجله قابوق باغلايهرق اوزون زمانلردن بَرى منشأِ حيات اولماسى إعتباريله) خلقتِ تشكّلى سمواتدن أوّلدر. فقط أرضڭ بسط ايديلمسيله نوعِ بشرڭ تعيّشنه ألويريشلى بر وضعيته گلديگى، سماواتڭ تسويه و تنظيمندن صوڭره اولديغى جهتله، خلقتى سمواتدن صوڭره باشلارسه ده بدايتده، مبدأده ايكيسى برابر ايمشلر. بناءً على هذا او اوچ آيتڭ آرالرنده بولونان ظاهرى مخالفت، بو اوچ جهتله مطابقته إنقلاب ايدر.
ايكنجى بر جواب: أى آرقداش! قرآنِ كريم تاريخ، جغرافيا معلّمى دگلدر. آنجق عالمڭ نظام و إنتظامندن بحثله، صانعڭ معرفت و عظمتنى جمهورِ ناسه درس ويرن مرشد بر كتابدر. بناءً عليه بونده ايكى مقام واردر: