İçeriğe atla
إشارات الإعجاز
سورهٔ‌‌ِ بقره · Sayfa 304

(كَثٖيرًا) : أوّلكى (كَثٖيرًا) دن كميت و عددجه چوقلق إراده ايديلمشدر. ايكنجى (كَثٖيرًا) دن كيفيت و قيمتجه چوقلق قصد ايديلمشدر. و عين زمانده، قرآنڭ نوعِ بشره رحمت اولديغنڭ سرّينه إشارتدر. أوت إنسانلرڭ آز بر قسمنڭ فضيلت و هدايتلرينى چوق گورمك و گوسترمك، قرآنڭ بشره قارشى مرحمتلى و لطفكار اولديغنى گوسترر. و كذا بر فضيلت صاحبى، بيڭ فضيلتسزه مقابلدر. بو إعتبارله فضيلتى طاشييان آز اولسه ده، چوق گورونور.

(وَمَا يُضِلُّ بِهٖٓ اِلَّا الْفَاسِقٖينَ) : أوّلكى جمله‌ده مطلق و مبهم اولارق ذكر ايديلن (كَثٖيرًا) دن حاصل اولان وسوسه‌لرى، قورقولرى، تردّدلرى بو جمله ايله شويله دفع ايتمشدر كه: ضلالته گيدنلر، فاسقلردر. ضلالتلرينڭ منشئى ده فسقدر. فسقڭ سببى ايسه، كسبلريدر. صوچ اونلرده اولوب، قرآنده دگلدر. ضلالتى خلق ايتمك، ياپدقلرينڭ جزاسى ايچوندر.

ينه بيلينمسى لازمدر كه؛ بو جمله‌لرڭ هر بريسى ماقبلنى شرح و بيان ايدر؛ مابعدى ده اونى تفسير ايدر. ديمك هر جمله، ماقبلنه دليل، مابعدينه نتيجه‌در. ايكى سلسله ايله بونى ايضاح ايده‌جگز:

١ - اللّٰه، او تمثيلدن حيا ايتمز. چونكه او تمثيلى ترك ايتمز. هم او تمثيل، بليغدر. هم او تمثيل حقدر. هم او تمثيل، اللّٰهڭ كلاميدر. بونى ده، مؤمن اولان كيمسه‌لر بيلير.

٢ - اللّٰه منكِرلرڭ ديدكلرى گبى، او تمثيلدن حيا ايتمز. او منكِرلر، «او تمثيلڭ تركى لازمدر» دييورلر. زيرا او تمثيلڭ حكمتنى بيلمزلر، هم «بونده نه فائده وار» ديرلر. هم إنكار ايدييورلر، زيرا حقير گورويورلر. هم ايشيتمه‌لريله ضلالته گيرديلر،