İçeriğe atla
إشارات الإعجاز
سورهٔ‌‌ِ بقره · Sayfa 284

ايشته او بوش قفاليلر، بو نقطه‌لره إستنادًا جنابِ حقّى ده إنسانلره قياس ايده‌رك دييورلر كه: «اللّٰه جلال و عظمتيله إنسانلرڭ قونوشدقلرى گبى ناصل إنسانلر ايله تكلّم ايتمگه تنزّل ايدر؟ و بو جزئى و حقير شيلردن ناصل بحث ايدر؟ عظمتنه ياقيشير مى؟» عجبا او سفها طاقمى؛ اللّٰهڭ إراده‌سى، علمى، قدرتى گبى سائر صفتلرينڭ ده كلّى، عمومى، شامل، محيط اولدقلرينى بيلمزلر مى؟ و ينه بيلمزلر مى كه؛ جنابِ حقّڭ عظمتنه مقياس، آنجق مجموع آثاريدر، يالڭز بر أثر مقياس اولاماز! و ينه بيلمزلر مى كه؛ جنابِ حقّڭ تجلّيسنه ميزان اولاجق، كافّۀِ كلماتيدر كه؛ أشجار قلم، دڭزلر مركّب اولسه، او كلماتى يازوب بيتيره‌مزلر (حاشيه). مثلا: شمس عاقل، إختيار و إراده صاحبى فرض ايديلسه، ضياسنى بتون عالمه نشر

___

(حاشيه) : بو مئالده‌كى آيتده بر مبالغه، بر مزايده گورونور. فقط حقيقته، واقعه باقيليرسه زياده‌لك يوقدر. چونكه «كلمه»، بر معنايى إفاده ايدن شيئه دينير. امّا نحويلرڭ لفظ ايله تقييد و تخصيص ايتدكلرى، اونلره مخصوص بر إصطلاحدر. أوت برى قال، ديگرى حال اولمق اوزره ايكى لسان واردر. لسانِ قالڭ كلماتى ألفاظ ايسه، لسانِ حالڭ كلماتى ده أحوالدر. بناءً عليه قدسى شاعرڭ (وَفٖى كُلِّ شَىْءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلٰى اَنَّهُ وَاحِدٌ) ديديگى گبى؛ كتابِ كبيرِ كائناتده ياراديلان هر هانگى بر شى، خالقڭ عظمتنه دلالت ايدن بر كلمۀِ حاليه‌در. أشجار ايله دڭزلر، كائنات كتابنده موجود كلماتِ حاليه‌لرڭ يازيلماسنه كافى گلديگى تقديرده، او دڭزلرڭ قطره‌لرى، او آغاجلرڭ ذرّه‌لرى برر حالى كلمه اولديغندن، اونلرڭ ده يازيلمسى ايچون مركّب، قلم لازمدر. اويله ايسه اونلر ايچون ده، اونلر قدر باشقه أشجار و دڭزلر لازمدر. و هكذا هر بر برنجينڭ قطره‌لرى و كلماتى يازيلدقدن صوڭره، اوڭا ده اونڭ قدر ايكنجى بر طاقم أشجار و دڭزلر لازمدر. حال بويله‌جه إلى‌غير النهايه تسلسل ايدر گيدر. جنابِ حقّڭ كلماتى، يعنى جنابِ حقّڭ عظمتنه دلالت ايدن كلماتِ حاليه‌سى بيتمز. ديمك حقيقتده (اَنْ تَنْفَدَ كَلِمَاتُ رَبّٖى وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهٖ مَدَدًا) آيتنڭ إفاده ايتديگى معناده هيچ بر جهتله مبالغه، مزايده يوقدر، بلكه تناقص واردر.

مترجم عبد المجيد