İçeriğe atla
إشارات الإعجاز
سورهٔ‌‌ِ بقره · Sayfa 254

س - «طائفه» «نجم» «نَوْبَتْ» كلمه‌لرى، «سوره» كلمه‌سنڭ وظيفه‌سنى ايفا ايده‌بيليرلر. «سوره» كلمه‌سنڭ اونلره ترجيحًا ذكرنده نه واردر؟

ج - اونلرى شبهه‌لرينڭ منشئى ايله إلزام و بوغمقدر. شويله كه:

اونلرى شبهه‌يه دوشورتن، گويا قرآنڭ دفعةً نازل اولمامسيدر. ديمك قرآن دفعةً نازل اولمش اولسيدى، اللّٰهڭ كلامى اولديغنده شبهه‌لرى اولمازدى. لٰكن پارچه پارچه نازل اولديغندن، شبهه‌لرينه باعث اولمشدر كه؛ «بو بشرڭ كلاميدر، پارچه پارچه ياپيليشى قولايدر، بز ده ياپابيليرزدييه شبهه‌يه دوشديلر. قرآنِ كريم ده اونلرڭ قولاى ظن ايتديكلرى يولى، (بِسُورَةٍ) تعبيريله إخطار و «هايدى مِثلنى گتيريڭز ده، سزڭ قولاى ظن ايتديگڭز پارچه پارچه شكلنده اولسون» دييه، اونلرى قولاى عدّ ايتدكلرى يولده بوغمشدر. و كذا زمخشرينڭ بيانى وجهيله، قرآنِ كريمڭ سوره‌لره تقسيم ايديلمش بر شكلده نازل اولماسنده چوق فائده‌لر واردر. أوت چوق غريب لطائفى حاوى اولديغى ايچون، شو اُسلوبِ غريب إختيار ايديلمشدر.

(مِنْ مِثْلِهٖ) ده‌كى ضمير يا قرآنه راجعدر، يعنى «قرآنڭ مِثلنى گتيريڭز» ويا حضرتِ محمّده (ع‌ص‌م) عائددر. يعنى بر سوره‌يى او ذاتڭ (ع‌ص‌م) مِثلى اولان اُمّى بر شخصدن گتيريڭز. لٰكن برنجى إحتماله گوره عباره‌نڭ حقّى (مِثْلِ سُورَةٍ مِنْهُ) ايكن، إقتضانڭ خلافنه (بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهٖ) دينيلمشدر. بونڭ أسبابى: چونكه برنجى إحتمالده‌، ايكنجى إحتمالڭ ده ملاحظه‌سى و رعايتى لازمدر. زيرا يالڭز قرآنڭ مِثلنى گتيرمكله مسئله بيتمش اولمايور. آنجق اُمّى بر شخصدن گتيريلمسى لازمدر و معارضه‌نڭ تماميتنه شرطدر. ايشته بونڭ ايچون هم (مِنْ مِثْلِهٖ) ده‌كى ضميرڭ قرآنه راجع اولماسى لازمدر، هم عباره‌نڭ تبديلى