İçeriğe atla
إشارات الإعجاز
فاتحه سوره‌سى · Sayfa 27

ذاتدر. ايكنجيسى: ألفاظ اوقونوركن معنالرينى دوشونمك، بلاغت مذهبنده واجب اولديغنه إشارتدر. چونكه معنالر دوشونولورسه، نازل اولديغى گبى اوقونور و او اوقويش؛ طبيعتيله، ذوقيله خطابه إنجرار ايدر. حتّى (اِيَّاكَ نَعْبُدُ) يى اوقويان آدم، صانكه (اُعْبُدْ رَبَّكَ كَاَنَّكَ تَرَاهُ) جمله‌سنده‌كى أمره إمتثالاً اوقويور گبى اولور.

جمع صيغه‌سيله ذكر ايديلن (نَعْبُدُ) ده‌كى ضمير، اوچ طائفه‌يه إشارتدر. برنجيسى: إنسانڭ وجودنده‌كى بتون أعضا و ذرّاته راجعدر كه، بو إعتبارله شكرِ عُرفى‌يى أدا ايتمش اولور. ايكنجيسى: بتون أهلِ توحيدڭ جماعتلرينه عائددر. بو جهتله شريعته إطاعت ايتمش اولور. اوچنجيسى: كائناتڭ إحتوا ايتديگى موجوداته إشارتدر. بو إعتبارله، شريعتِ فطريۀِ كبرايه تابع اولارق حيرت و محبّتله قدرت و عظمتڭ عرشى آلتنده ساجد و عابد اولمش اولور.

بو جمله‌نڭ ماقبليله وجهِ نظمى: (نَعْبُدُ) نڭ (اَلْحَمْدُ) يه تفسير و بيان اولمقله (مَالِكِ يَوْمِ الدّٖينِ) يه ده بر نتيجه و بر لازم اولماسيدر.

إخطار: (اِيَّاكَ) نڭ تقديمى، إخلاصى وقايه ايتمك ايچوندر و ضميرِ خطاب ده، عبادتڭ سبب و علّتنه إشارتدر. چونكه خطابه إنجرار ايدن گچن صفاتله متّصف اولان ذات، ألبته عبادته مستحقدر.

(وَاِيَّاكَ نَسْتَعٖينُ) : (نَسْتَعٖينُ) ده مستتر ضمير، (نَعْبُدُ) نڭ فاعلى گبى، او اوچ جماعتدن هر برينه راجعدر. يعنى: بزم وجوديمزڭ ذرّاتى ويا أهلِ توحيد جماعتى وياخود كائنات موجوداتى، بتون حاجات و مقصدلريمزه، بِالخاصّه أڭ أهمّ اولان عبادتمزه، سندن إعانه و توفيق ايسته‌يورز. (اِيَّاكَ)