هم إنسانڭ لطائفى ايچنده تشخيص ايدهمديگم بر ايكى لطيفه وار كه، إختيار و إراده يى ديڭلهمزلر؛ بلكه ده مسئوليت آلتنه ده گيرهمزلر. بعضًا او لطيفهلر حكم ايدييورلر، حقّى ديڭلهمييورلر، ياڭليش شيلره گيرييورلر. او وقت شيطان او آدمه تلقين ايدر كه: «سنڭ إستعدادڭ حقّه و ايمانه موافق دگل كه، بويله إختيارسز باطل شيلره گيرييورسڭ. ديمك سنڭ قدرڭ، سنى شقاوته محكوم ايتمشدر.» او بيچاره آدم يأسه دوشوب، هلاكته گيدر.
ايشته شيطانڭ أوّلكى دسيسهلرينه قارشى مؤمنڭ تحصّنگاهى: محقّقينِ أصفيانڭ دستورلريله حدودلرى تعيّن ايدن حقائقِ ايمانيه و محكماتِ قرآنيهدر. و آخردهكى دسيسهلرينه قارشى؛ إستعاذه ايله، أهمّيت ويرمهمكدر. چونكه أهمّيت ويردكجه، نظرِ دقّتى جلب ايتديروب بيور، شيشر. مؤمنڭ بويله معنوى يارهلرينه ترياق و مرهم، سنّتِ سنيهدر.