يدنجى مسئله:
قسطمونيده ليسه طلبهلرينڭ «خالقمزى بزه طانيتدير» دييه سؤاللرينه قارشى استاديمز سابق آلتنجى مسئلهده مكتب فنوننڭ ديللريله ويرديگى درسى دڭزلى حپسندهكى محبوسلر اوقومالريله او حپسلر تام بر قناعتِ ايمانيه آلدقلرينى استاديمزه بيلديرمشلر. و «آخرتمزى ده تام اوگرنهلم كه، نفسمز و زمانڭ شيطانلرى بزى يولدن چيقاروب داها بويله حپسلره گيرميهلم.» ديمهلرينه قارشى استاديمز غايت مفصّل اولارق رسالۀِ نوردن درين حقيقتلرى خلاصه ايدهرك آلتنجى مسئلهده خالقمزى أرضدن و سماواتدن صوردق، اونلر فنلرڭ ديللريله خالقمزى گونش گبى طانيتديرديلر. عينًا شيمدى ده آخرتمزى باشده او بيلديگمز ربّمزدن، صوڭره پيغمبريمزدن (عصم)، صوڭره قرآنمزدن و مقدّس كتابلردن و ملائكهلردن، صوڭره كائناتدن صوروب هر بريسندن آلديغى معنوى جوابلرله تام بر درسى او حپسلره بو يدنجى مسئلهده غايت گوزل اولارق بيلديرمش و تام ايضاح ايتمشدر.
سكزنجى مسئله:
بو مسئلهنڭ اُسّ الأساسى آخرته ايماندر. بو مسئلهيى استاديمز دائره دائره ايچنده غايت گوزل مثاللرله ايضاح ايتمش كه، بوڭا قارشى هيچ بر دينسزڭ و هيچ بر فيلسوفڭ إعتراضنه ميدان بيراقمامشدر. خلاصه اولارق غايت قيصه إشارتلرله بو حقيقتلرڭ حقيقتنى شو فهرستهيه بر نبذهجك يازييورز.
بو مسئلهنڭ برنجى ميوهسى: إنسان سائر حيواناته مخالف اولارق، خانهسيله علاقهدار اولديغى گبى دنيا ايله ده علاقهداردر. أقاربيله مناسبتدار اولديغى گبى، نوعِ بشر ايله ده جدّى و فطرى اولارق مناسبتداردر. دنياده موقّت بقاسنى آرزولاديغى گبى، بر دارِ أبديده بقاسنى عشق درجهسنده آرزولار. معدهسنڭ غدا إحتياجنى تأمين ايتمگه چاليشديغى گبى، دنيا قدر گنيش بلكه أبده قدر اوزانان سفرهلرى و غدالرى عقل و قلب و روح و إنسانيت معدهلرى ايچون تدارك ايتمگه فطرةً مجبوردر. و اويله آرزولرى و مطلوبلرى وار كه، أبدى سعادتدن باشقه هيچ بر شى اونلرى تطمين ايتمييور.