و مادّيون مسلكلرينى إبطال ايدوب، اونلرى تجهيل ايدن و اوتانديران عالى بر بياندر.
ايكنجى شعاع:
«ايكى مسئله»در.
برنجيسى: حدّ و حسابسز أجرامِ سماويهنڭ، نهايتسز درجهده إنتظام و ميزان ايچنده، سرِّ قيّوميتله قيام و بقا و دواملرى؛ و أمرِ «كُنْ فَيَكُونَ»دن گلن أمرلره كمالِ إنقيادلرى، إسمِ قيّومڭ أعظمى جلوهسنه بر ئولچو اولديغى گبى.. هر بر ذىحياتڭ جسدينى تشكيل ايدن ذرّهلرڭ، او جسدڭ هر أعضاسنده او أعضايه گوره طوپلانمهلرى؛ و سيل گبى آقان و فورطنهلر ايچنده چالقانان عنصرلرڭ، طاغيلميهرق او جسدده منتظمًا طورمالرى؛ و او أمرِ إلٰهيهيه إنقيادلرى، سرِّ قيّوميتى إعلان ايدن حدسز ديللر اولديغنى بيان ايدر.
ايكنجى مسئلهسى: أشيانڭ سرِّ قيّوميتله مناسبتدار فائده و حكمتلرينه إشارت ايدن پك چوق أنواعندن اوچ نوعنه إشارت ايدر.
برنجى نوع: أشيانڭ كنديسنه و إنسانه و إنسانڭ مصلحتلرينه باقار.
ايكنجى نوع: هم عموم ذىشعورڭ مطالعهسنه باقار، هم فاطرينڭ أسماسنى بيلديرن برر آيت و برر قصيده اولديغنى حدسز اوقويوجيلرينه إفاده ايتمهسنه باقار.
اوچنجى نوع: طوغريدن طوغرىيه صانعِ ذو الجلاله باقار. ايشته بو اوچنجى نوعده بر ثانيه قدر ياشامق كافى اولمقله برابر،
﴿اَللّٰهُ الَّذٖى رَفَعَ السَّمٰوَاتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا﴾
آيتنڭ إشارتيله؛ قيّوميتِ إلٰهيه، حدسز أجرامه و نهايتسز ذرّاته نقطۀِ إستناد اولديغنى و بِالجمله موجوداتڭ كيفيات و أحوالنده بيڭلر سلسلهلرڭ اوجلرى
﴿وَاِلَيْهِ يُرْجَعُ الْاَمْرُ كُلُّهُ﴾
إشارتيله سرِّ قيّوميته باغلى بولونديغنى إشعار ايدر.