غناءِ مطلقڭ و جمودِ مطلق ايچنده بر حياتِ مطلقهنڭ و جهلِ مطلق ايچنده محيط بر شعورڭ تظاهراتى و آثارى موجوداتده گورونمهسيله حدسز عليم، حىّ، نهايتسز غنى، قدير، قوى بر ذاتِ ذو الجلالڭ وحدانيتنه حجّت گوسترمكله تفسير ايدييور.
اون بشنجى پنجره:
﴿اَلَّذٖٓى اَحْسَنَ كُلَّ شَىْءٍ خَلَقَهُ﴾
آيتنڭ بر حقيقتنى، هر شيئه ماهيتنڭ قابليتنه گوره كمالِ ميزان و إنتظام ايله أڭ قيصه يولده، أڭ قيصه بر صورتده، أڭ خفيف بر طرزده، إستعمالجه أڭ قولاى بر شكلده، إسرافسز اولارق حكمتلى بر طرزده وجود ويرمك، صورت گيديرمك موجودات عددنجه ديللر ايله بر صانعڭ وجوبِ وجودينه دلالتلريله تفسير ايدييور.
اون آلتنجى پنجره:
شيمدى تخطّر ايدهمديگم بر آيتڭ مهمّ بر حقيقتنى، زمينڭ يوزنده موسم بَموسم تازهلهنن مخلوقاتڭ ايجاد و تدبيرلرندهكى إنتظامڭ گوسترديگى رحمتِ واسعه ايله و او إحساناتدهكى إعاشۀِ عموميهنڭ گوسترديگى رزّاقيت جهتنده غايت پارلاق و قوّتلى و قطعى بر برهانِ وحدانيتى گوسترمكله تفسير ايدييور.
اون يدنجى پنجره:
﴿اِنَّ فِى السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضِ لَاٰيَاتٍ لِلْمُؤْمِنٖينَ﴾
گبى آيتلرڭ حقائقندن بر حقيقتنى، زمين يوزنده ياز زماننده مشوّشيتى إقتضا ايدن نهايت سخاوت ايچنده كمالِ إنتظام و ميزانسزلغى إقتضا ايدن سرعتِ مطلقه ايچنده كمالِ موزونيت و مبذوليت و قابالغى إقتضا ايدن كثرتِ مطلقه ايچنده كمالِ حسنِ صنعت و بسيطلگى و صنعتسزلغى إقتضا ايدن سهولتِ مطلقهنڭ ايچنده نهايت درجهده مهارت و صنعتكارلق و إختلافى إقتضا ايدن اوزاقلق ايچنده بر إتقانِ مطلق و تناسبِ تام و قاريشمايى و بولاشمايى إقتضا ايدن كمالِ