بر فالِ خيردر كه؛ يگرمى بش سنهلك دهشتلى و مدرسهلرى ئولديرن إستبدادڭ قيريلماسى ايله معارف وكيلى توفيق، وانده شرق اونورسيتهسى نامنده مدرسة الزهرايى إنشا ايتمهسنه قرار ويرمهسى و اميدڭ خارجنده رئيس جلال دخى مهمّ مسئلهلر ايچنده توفيقڭ فكرينه إشتراك ايتمهسى، أسكى سعيدڭ قرق سنه أوّلكى سوزى و رجاسى طوغرى چيقهجغنى گوسترييور.
شيمدى قرق بش سنه أوّلكى جوابنڭ ايضاحنده اوچ حقيقت بيان ايديلهجك.
برنجيسى:
أسكى سعيد بر حسِّ قبل الوقوع ايله ايكى عجيب حادثهيى حسّ ايتمش، فقط رؤياىِ صادقه گبى تعبيره محتاج ايمش. ناصل بر قيرمزى پرده ايله بياض ويا سياه بر شيئه باقيليرسه قيرمزى گورونور. او ده سياستِ إسلاميه پردهسيله او حقيقته باقمش. حقيقتڭ صورتى بر درجه شكلنى دگيشديرمش. او حاضر بيوك ولى دخى او ياڭليشنى گوروب او جهتده شدّتله إعتراض ايتمش. ايشته او حقيقت ايكى قسمدر:
برنجيسى: بو عثمانلى ئولكهسنده بيوك بر پارلاق نور چيقهجق، حتّى حرّيتدن أوّل پك چوق دفعه طلبهلره تسلّى ويرمك ايچون «بر نور چيقهجق، گورديگمز بتون فنالقلره قارشى بو وطنه سعادت تأمين ايدهجك» دييوردى. ايشته قرق سنه صوڭره رسالۀِ نور او حقيقتى كور گوزلره دخى گوستردى.
ايشته نورڭ ظاهرًا، كميةً طار جهتنه باقميهرق حقيقت جهتنده كيفيةً گنيش و فوق العاده منفعتنى حسّ ايتمهسى صورتيله هم ده سياست نظريله بتون مملكتِ عثمانيهده اولاجق گبى إفاده ايتمش. او بيوك ولى، اونڭ طار دائرهيى گنيش تصوّرندن اوڭا إعتراض ايتمش. هم او ذات حقلى، هم أسكى سعيد بر درجه