بر مسئله داها وار. او ده چوق أهمّيتليدر. حُكمِ قرآنه گوره، بو زمانده ميمسز مدنيتڭ ايجاباتندن اولارق حاجاتِ ضروريه درتدن يگرمىيه چيقمش. ترياكيلكله، گورهنكله و إعتيادله حاجاتِ غيرِ ضروريه، حاجاتِ ضروريه حكمنه گچمش. آخرته ايمان ايتديگى حالده، ضرورت وار دييه و ضرورت ظنّيله دنيا منفعتى و معيشت دردى ايچون دنيايى آخرته ترجيح ايدييور.
قرق سنه أوّل بر باش قوماندان بنى بر پارچه دنيايه آليشديرمق ايچون بعض قوماندانلرى، حتّى خواجهلرى بنم يانمه گوندردى. اونلر ديديلر: «بز شيمدى مجبورز. (اِنَّ الضَّرُورَاتِ تُبٖيحُ الْمَحْظُورَاتِ) قاعدهسيله آوروپانڭ بعض اصوللرينى، مدنيتڭ ايجابلرينى تقليده مجبورز.» ديديلر. بن ده ديدم: «چوق آلدانمشسڭز. ضرورت سوءِ إختياردن گلسه قطعيًا طوغرى دگلدر، حرامى حلال ايتمز. سوءِ إختياردن گلمزسه، يعنى ضرورت حرام يوليله اولمامش ايسه، ضررى يوق. مثلا: بر آدم سوءِ إختيارى ايله حرام بر طرزده كندينى سرخوش ايتسه و سرخوشلقله بر جنايت ياپسه؛ حكم عليهنه جارى اولور، معذور صاييلماز، جزا گورور. چونكه سوءِ إختيارى ايله بو ضرورت ميدانه گلمشدر. فقط بر مجذوب چوجق جذبه حالنده بريسنى وورسه معذوردر، جزا گورمز. چونكه إختيارى داخلنده دگلدر.» ايشته، بن او قوماندانه و خواجهلره ديدم: أكمك يمك، ياشامق گبى ضرورى إحتياجلر خارجنده باشقه هانگى ضرورت وار؟ سوءِ إختياردن، غيرِ مشروع مَيللردن و حرام معاملهلردن تولّد ايدن حركتلر، حرامى حلال ايتمگه مدار اولامازلر. سينهما، تياترو، دانس گبى شيلرده ترياكى اولمش ايسه، مطلق ضرورت اولماديغى و سوءِ إختياردن گلديگى ايچون، حرامى حلال ايتمگه سبب اولاماز. قانونِ بشرى ده بو نقطهلرى نظره آلمش كه؛ إختيار خارجنده ضرورتِ قطعيه ايله،