(بر قارداشمزڭ اوزون بر سؤالنه قيصه بر جوابدر)
أگر ديسهڭ: نهدر شو طبيعت كه، أهلِ ضلالت و غفلت اوڭا صاپلانمشلر، كفر و كفرانه گيروب، أحسنِ تقويمدن أسفلِ سافلينه سقوط ايتمشلر؟
الجواب: طبيعت نامى ويردكلرى شى؛ شريعتِ فطريۀِ كبراىِ إلٰهيهدر كه، موجوداتده ظهور ايدن أفعالِ إلٰهيهنڭ تنظيم و نظامنى گوسترن عادت اللّٰهڭ مجموعِ قوانينندن عبارتدر. معلومدر كه، قوانين امورِ إعتباريهدر؛ وجودِ علميسى وار، خارجيسى يوق. غفلت ويا ضلالت سائقهسيله كاتب و نقّاشِ أزلىيى طانيمادقلرندن، كتابى و كتابتى كاتب و نقشى نقّاش، قانونى قدرت، مسطرى مصدر، نظامى نظّام، صنعتى صانع توهّم ايتمشلر.
ناصلكه بر وحشى و إنسانلرڭ إجتماعياتنى گورمهمش بر آدم محتشم بر قيشلهيه گيرسه، بر اوردونڭ نظاماتِ معنويه ايله مطّرد حركتنى تماشا ايتسه، مادّى ايپلر ايله باغلى تخيّل ايدر. وياخود او وحشى، معظّم بر جامعه داخل اولسه گورسه كه، مسلمانلرڭ جماعت و عيدلرده منتظم، مبارك وضعيتلرينى گورسه سير ايتسه، مادّى رابطهلرله باغلانمالرينى توهّم ايدر.
اويله ده، وحشيدن چوق وحشى اولان أهلِ ضلالتڭ، جنودِ سماوات و أرضه مالك اولان سلطانِ أزل و أبدڭ محتشم قيشلهسى اولان شو كائناته و معبودِ أزلينڭ مسجدِ كبيرى اولان شو عالمه گيردكلرى وقت؛ او سلطانڭ نظاماتنى طبيعت ناميله ياد ايتسه و نهايت حكمتلرله مشحون شريعتِ كبراسنى، قوّت و مادّه گبى صاغير و كور و جامد، قارمهقاريشيق تظاهراتدن عبارت تخيّل ايتسه، ألبته اوڭا إنسان ديمك دگل، بلكه وحشى حيوان دخى دينيلمز. چونكه او توهّم