طائفهلرينڭ وجودلرى، كائناتده گونش گبى گورونن سلطنت و حشمتڭ وجودى درجهسنده قطعيدر و شبههسزدر. ملائكهيه عائد باشقه مادّهلر بونلره قياس ايديلسين.
أوت كُرۀِ أرضده درت يوز بيڭ نوعلرى ذىحياتدن خلق ايدن، حتّى أڭ عادى و متعفّن مادّهلردن ذىروحلرى چوقلقله يارادان و هر طرفى اونلرله شنلنديرن و معجزاتِ صنعتنه قارشى، اونلره ديللريله «ما شاء اللّٰه، بارك اللّٰه، سبحان اللّٰه» ديديرن و إحساناتِ رحمتنه مقابل «اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ، وَالشُّكْرُ لِلّٰهِ، اَللّٰهُ اَكْبَرُ» او حيوانجقلره سويلتديرن بر قديرِ ذو الجلال والجمال، ألبته، بِلا شك ولا شبهه، قوجه سماواته مناسب، عصيانسز و دائما عبوديتده اولان سكنهلرى و روحانيلرى ياراتمش، سماواتى شنلنديرمش، بوش بيراقمامش. و حيواناتڭ طائفهلرندن پك چوق زياده آيرى آيرى نوعلرى مَلكلردن ايجاد ايتمش كه، بر قسمى كوچوجك اولارق ياغمور و قار قطرهلرينه بينوب صنعت و رحمتِ إلٰهيهيى كندى ديللريله آلقيشلايورلر؛ بر قسمى، برر سيّار ييلديزلره بينوب فضاىِ كائناتده سياحت ايچنده عظمت و عزّت و حشمتِ ربوبيته قارشى تكبير و تهليل ايله عبوديتلرينى عالمه إعلان ايدييورلر. أوت زمانِ آدمدن بَرى بتون سماوى كتابلر و دينلر، مَلكلرڭ وجودلرينه و عبوديتلرينه إتّفاقلرى و بتون عصرلرده مَلكلر ايله قونوشمالر و محاورهلر، كثرتلى تواتر ايله إنسانلر ايچنده وقوع بولديغنى نقل و روايتلرى ايسه؛ گورمديگمز آمريقا إنسانلرينڭ وجودلرى گبى مَلكلرڭ وجودلرينى و بزمله علاقهدار اولدقلرينى قطعى إثبات ايدر.
ايشته شيمدى گل، ايمان نوريله بو كلّى ايكنجى ميوهيه باق و طات؛ ناصل كائناتى باشدن باشه شنلنديروب، گوزللشديروب بر مسجدِ أكبره و بيوك بر عبادتخانهيه چويرييور. و فن و فلسفهنڭ صوغوق، حياتسز، ظلمتلى، دهشتلى