Bedîüzzaman Hazretlerinin Müslümanların içtimaî hayatlarında teşhis ettiği medeniyet terakkiyatına mani olan altı hastalık ve tedavileri için eczahane-i Kur’aniyeden aldığı altı kelime.

(Hutbe-i Şamiye’den)

Ben bu zaman ve zeminde, beşerin hayat-ı içtimaiye medresesinde ders aldım ve bildim ki: Ecnebiler, Avrupalılar terakkide istikbale uçmalarıyla beraber bizi maddî cihette kurûn-u vustâda durduran ve tevkif eden altı tane hastalıktır. O hastalıklar da bunlardır:

1- Yeisin, ümitsizliğin içimizde hayat bulup dirilmesi.

2- Sıdkın hayat-ı içtimaiye-i siyasiyede ölmesi.

3- Adâvete muhabbet.

4- Ehl-i imanı birbirine bağlayan nurani rabıtaları bilmemek.

5- Çeşit çeşit sâri hastalıklar gibi intişar eden istibdat.

6- Menfaat-i şahsiyesine himmeti hasretmek.